Microbiology Laboratory Turkey

Mikrobiyoloji Ile Ilgili Tüm Konuların Kısa ve Öz Anlatımları. Microbiology Lab Information.

Bu Blogda Ara(SEARCH)

MicroLab

mikroskop etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
mikroskop etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

2 Şubat 2019 Cumartesi

Şubat 02, 2019

Lam Lamel Arası Preparat Hazırlama (Lam-Lamel Arası Preparatın İncelemesi)

Lam Lamel Arası Muayene

Hareket yönünden incelenecek mikroorganizmanın uygun koşullarda taze saf kültürü hazırlanır. Kültürden 2–3 öze dolusu alınarak temiz bir lam üzerine konur. Lam üzerindeki bu kültür sıvısına yaklaşık 45o lik bir eğimle bir lamel temas ettirilerek yavaşça lam üzerine kapatılır. Bu aşamada lam ile lamel arasında meydana gelebilecek hava kabarcıklarının engellenmesine dikkat edilmelidir. Bu şekilde hazırlanan preparatta, lamel üzerine immersiyon yağı damlatılarak hiç bekletilmeden mikroskopta 100'lük objektif kullanılarak karanlık saha veya normal ışık mikroskobunda inceleme yapılır.


Lam-Lamel Arası Preparatın İncelemesi 
  •  Temiz lam üzerine sıvı kültürden bir damla konur. 
  •  Üzerine lamel kapatılır. 
  •  Buharlaşmayı önlemek için lamelin etrafı sıvı parafin (sıvı vazelin, oje) ile kaplanır. 
  •  Mikroskopta 10'luk objektifle saha bulunur. 
  •  40'lık objektifle incelemeye geçilir. 
  •  Gerçek hareket ya da brownier hareket (hep aynı yöne suyun akış yönüne doğru hareket) yönünden inceleme yapılır. 

13 Ocak 2019 Pazar

Ocak 13, 2019

Kuru Objektifle İnceleme

Kuru Objektifle İnceleme

  • Boyasız preparat incelenecekse kondansatör aşağıda, ışık kısık, boyalı preparat incelenecekse kondansatör yukarda diyafram tam açık olarak inceleme yapılır. 
  • Mikroskobun ışığı açılıp diyaframı kısılarak temiz olup olmadığı kontrol edilir. 
  • Temiz değilse oküler ve objektifler temizlenir. 
  • En küçük büyüten objektif ışık yoluna getirilir. 
  • Preparat tablaya yerleştirilerek (daima üst yüzü objektife bakacak şekilde) sabitlenir. 
  • Yandan bakılarak şaryo ayar vidaları ile preparatta incelenecek bölüm ışık yolu üzerine getirilir. 
  • Preparatın özelliğine göre ışık ve diyafram ayarları yapılır. 
  • Binoküler mikroskopta okülerin aralığı incelemeyi yapan kişinin göz aralığına göre ayarlanır. 
  • Okülerden bakarak görüntü görülünceye kadar makro ayar vidası çevrilir. 



  • Tekrar ışık ve diyafram ayarları yapılır. 
  • Mikro ayar vidası ile görüntü netleştirilir.
  • Farklı görüş alanlarında inceleme yapmak için şaryo ayar vidaları ile görüntü alanı değiştirilerek incelenir. 
  • Daha fazla büyüten bir objektifle inceleme yapılacaksa revolver yardımı ile istenilen objektif ışık yolu üzerine getirilir. 
  • Mikro ayar vidası ile görüntü netleştirilir. 
  • Her büyütmede ışık ve diyafram ayarı tekrar yapılır. 
  • Preparat değiştirileceğinde veya inceleme sonlandırılacağında revolver yardımı ile en küçük büyüten objektif ışık yolu üzerine getirilir. 
  • Preparat çıkarılarak dezenfektan çözeltisi içerisine atılır. 
  • Mikroskop usulüne uygun olarak temizlendikten sonra plastik veya kumaş bir örtü ile örtülür ya da kutusuna yerleştirilir.




INSTAGRAM

10 Ocak 2019 Perşembe

Ocak 10, 2019

İmmersion Objektifiyle İnceleme (İmmersiyon Yağı)

 İmmersion Objektifiyle İnceleme
(İmmersiyon Yağı)


İmmersiyon objektifi ile çalışmada preparat ile objektif arasına sedir yağı konur. Sedir yağının kırılma (refraksiyon) indeksi (1,535) lamınki ile yakın değerde olduğundan kondansatörden gelerek lamdan geçen ışınlar tekrar kırılmadan sedir yağından düz olarak geçerek objektiften içeri girerler. Eğer sedir yağı kullanılmazsa preparat ile objektif arasında hava bulunacaktır ki bunun kırma indeksi 1 olduğundan lamdan geçen ışık, objektife girmeden tekrar yanlara doğru kırılacak ve objektife az ışık girecektir. Bu da iyi ve net bir görüntü sağlamaz. Sedir yağı kullanılınca çok daha aydınlık bir saha elde edilir. Sedir yağı gibi kullanılabilecek diğer sıvılar arasında balsam (1,524), euparal (1,483), gliserol (1,460) ve su (1,334) vardır.





İmmersiyon objektifi ile inceleme aşamaları aşağıda açıklanmıştır. 
  • Kuru objektifle preparat incelemesi yapılır. 
  • Kuru objektifte inceleme yapılırken immersiyon objektifi ile incelenmek istenen yer görüntü alanının ortasına getirilir. 
  • Preparat üzerinde incelenecek bölgeye bir damla immersiyon yağı damlatılır. 
  • İmmersiyon objektifi ışık yolu üzerine getirilir. 
  • Tablanın kenarından bakılarak makro ayar vidası yardımıyla immersiyon objektif ucunun yağa temas etmesi sağlanır. 
  • Okülerden bakılarak makro ayar vidası çok yavaş olarak çevrilip görüntü bulunur. 
  • Mikro ayar vidası ile görüntü netleştirilir. 
  • Şaryo ile preparat hareket ettirilip farklı görüş alanları incelenirken diğer elle de mikro ayar vidası ile netlik sağlanır. 
  • İnceleme bittiğinde makro ayar vidası ile tabla en alt seviyeye indirilir. 
  • İmmersiyon objektifi ışık yolundan uzaklaştırılır. 
  • Preparat çıkarılarak dezenfektan çözeltisi içerisine atılır. 
  • Mikroskop usulüne uygun olarak temizlendikten sonra plastik veya kumaş bir örtü ile örtülür ya da kutusuna yerleştirilir.








8 Ocak 2019 Salı

Ocak 08, 2019

Mikroskop

MİKROSKOP ve ÇEŞİTLERİ

Mikroskop, çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük canlı veya cansız maddeleri incelememizi sağlayan optik bir araçtır. Küçük objeleri görmede gözün görme sınırlarını genişletici bir rol oynar. 

Mikroorganizmalar, gözle görülemeyecek kadar küçük olduklarından ancak mikroskop altında görülebilir ve ölçülebilirler. Mikroorganizmaların (bakteri, virüs, mantar, protozoa vs.) büyüklüklerini belirlemede uluslararası metrik sisteme ait ölçü birimlerinden yararlanılır. Ökaryotik organizmalar ve bakteriler mikrometre, virüsler nanometre, atom ve moleküller de angstrom olarak ölçülmektedir. 
  • 1 mm = 1000 µm (mikrometre) 
  • 1 µm = 1000 nm (nanometre) 
  • 1 nm = 1000 Å (angstrom) 
İnsan gözü 200–250 µm’den daha büyük olan nesneleri görebilir. Bu limitlerin altındakileri göremez Bu nedenle, mikroorganizmaları görmede ve bunlar hakkında bilgi edinmede mikroskop kullanma zorunluluğu vardır.



Mikroskop Çeşitleri 
Günümüzde çeşitli amaçlar için kullanılan mikroskoplar başlıca 5 gruba ayrılırlar. 

Işık Mikroskobu 
En yaygın kullanılan ve en basit yapıya sahip olan mikroskop çeşididir. Genellikle bakteriyoloji, mikoloji, patoloji, histoloji, hematoloji, parazitoloji, biyokimya ve mikrobiyoloji laboratuvarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Işık mikroskobu çeşitlerinden olan stereo mikroskoplar özellikle gözle görülebilen cisimlerin daha ayrıntılı ve üç boyutlu görüntülerinin incelenmeleri amacıyla kullanılır. Bitkilerin çiçek, yaprak ve diğer yapıları, böceklerin vücut ve organelleri ile cansız materyallerin (toprak, yem, maden vb.) incelenmesinde çok kullanılır.

Karanlık Alan (Saha) Mikroskobu 
Bazı ince yapılı mikroorganizmaları (spiroketler gibi) ışık mikroskobunda görmek mümkün olmaz ve bu amaçla karanlık alan mikroskobundan yararlanılır. Karanlık alan mikroskobunun ışık mikroskobundan tek farkı, kondansatör farklılığıdır. Bu mikroskopta mikroorganizmalar, karanlık zemin üzerinde parlak görüntü verir. Özel kondansatör yardımıyla sağlanan karanlık sahada alttan gelen ışık, kondansatörün ortasındaki siyah, ışık geçirmeyen bir bölge nedeniyle yanlarından girerek preparat üzerine gelir. Karanlık alanda bulunan mikroorganizmanın yansıttığı ışık sayesinde görüntü elde edilir. 

Faz Kontrast Mikroskobu 
Faz kontrast mikroskobu ışığın farklı kırılma özelliği ile sıvı bir ortam içerisinde boyasız olarak incelenen mikroorganizmaların hücre içi yapılarının görülmesini sağlar. Bu amaçla kullanılan mikroskopların, ışık mikroskobundan iki önemli farkı vardır. Bunlar, özel kondansatör ve optik sistem (özel faz objektifleri) kullanılmasıdır. Bu sayede mikroorganizmanın bulunduğu çözeltiden geçerek gelen ışınların koyuluklarına göre preparatta aydınlıklı karanlıklı alanlar oluşur. Bakterinin olduğu yerde ışık tutulur ve koyu görülür, DNA daha koyu bir görünüm verir. Kullanılan ışığın dalga boyu az olup 0,2 mikrometrenin altındadır.



Floresan Mikroskobu 
Bazı maddeler kısa dalga boyundaki ışığı absorbe ederek uzun dalga boyunda ışık olarak yansıtırlar. Floresan mikroskoplarda bu özellikten yararlanılarak görüntü elde edilir. Işık kaynağı olarak ultraviyole ışınlar kullanılır. Cisimlerin kendilerine gelen ışınları bu ışınlardakinden farklı dalga boylarında yansıtmaları olayına floresans denir. Görüntü elde edebilmek için bu ışınlarla karşılaştığında floresans veren boyalar kullanılır. En yaygın kullanılan floresans boyalar rodamin (pembe), auramin, flurescein (yeşil), etidyum-bromür (DNA boyayıcı - altın sarısı), trioflavin, kinin sülfatdır. Zemin kullanılan boya rengindedir.

Elektron Mikroskobu 
En önemli özelliği ışık kaynağı olarak elektronların kullanılmasıdır. Elektron mikroskobu ile incelenen yapılar 20.000 ila 1.000.000 kez büyütülebilir. Virüsler ve viral parçacıklar bu mikroskop ile görülebilir. Elektron mikroskobu ile ışık mikroskobu arasında iki önemli fark bulunur. Elektron mikroskobunda ışık kaynağı yerine dalga boyu çok kısa olan elektronlar ve cam mercekler yerine elektromanyetik kondansatörler kullanılır. Elektronlar objeden geçerken geçirgenlik derecesine göre az ya da çok absorbe olur. Görüntü fluoresan bir ekran üzerinde oluşur ve dışarıdan bir cam ekran aracılığıyla görülebilir.

Mikroskobun Kısımları ve İşlevleri 
Işık mikroskopları mekanik, optik ve aydınlatma kısımlarından oluşur.

Mekanik Kısım 
Mikroskopta mekanik kısmı, oküler ve objektifleri taşıyan tüp, mikroskobu tutmaya yarayan kol, preparatı koymak için tabla ve mikroskobun zemine oturmasını sağlayan ayak (taban) oluşturur. Bu kısımlar mikroskop türlerine göre az veya çok değişiklik gösterebilir. 

Mikroskopları tutmaya ve kaldırmaya yarayan kol yarım ay veya düz bir şekilde olabilir. Bunun üst ucu tüpün gövdesine, alt ucu da mikroskop tablasına bağlanmıştır. Aynı zamanda kol üzerinde bulunan makro ve mikrometre düğmeleri objeyi tüpe (veya tüpü objeye) yaklaştırır veya uzaklaştırır. 

Mikroskop tablası yuvarlak veya dört köşe olup üzerine preparat konur. Bazılarında tabla, yanlardaki düğmeler tarafından hareket ettirilmesine karşın bir kısmında da sabit olup objeyi hareket ettirmek için özel sürgü (şaryo) tertibatı bulunur. Bazı mikroskoplarda tabla sabittir, bir kısmında da aşağı yukarı inip çıkabilir.
 Mikroskop at nalı, oval veya düz ağır bir ayakla (taban) sağlam olarak masa üzerine konulur. Bazı mikroskoplarda ayak içinde aydınlatma tertibatı bulunur.

Optik Kısım 
Mikroskopta incelenen objeleri büyüterek görüntü elde edilmesini sağlayan en önemli kısımdır. Optik kısım objektif ve okülerden meydana gelir. 

Objektif: 
Farklı büyütme kapasitelerine sahip olan objektifler birçok mercekten meydana gelmiştir. Mikroskoplarda objektifler 4 veya 5 adet olabilir. Optik kısmın objeye en yakın bölümünü oluşturan objektifler, mikroskop tüpünün altına yerleştirilmiş ve orta eksen etrafında dönebilen bir tablaya (rovelver) vidalanmışlardır. Üzerlerinde büyütme oranlarını bildiren 4x, I0x, 40x, 100x gibi rakamlar bulunur. Mikrobiyolojide en sık 100'lük objektif kullanılır. Bu objektif, preparat ile objektif arasına immersiyon yağı (sedir yağı) damlatılarak kullanılır. Bu nedenle immersiyon objektifi olarak da adlandırılır.

Oküler: 
Optik kısmın gözle bakılan ve tüpün üst kısmına konulan parçasını oluşturur. Alt ve üst olmak üzere çift merceklidir, üzerlerinde 5x, 10x, 15x, 20x gibi kaç kez büyütme yaptıkları yazılıdır. Okülerlerin görevi objektif tarafından oluşturulan obje görüntüsünü büyütmek ve objektifin bazı hatalarını düzeltmektir. Bazı mikroskoplarda tek bir oküler (monoküler) bulunmasına karşın, genellikle çift oküler (binoküler) bulunur. Binoküler sistemde, objektifden geçen ışınlar prizmalar yardımıyla 2 göze taksim edilirler. Binoküler sistem, başlığın sağa sola dönmesi ve eğik olması nedeniyle monoküler sisteme oranla daha rahat ve kolay bir görüş sağlar. Bazı binoküler başlıklarda, fotoğraf makinesi yerleştirmek için üçüncü bir tüp daha bulunur. Bazı mikroskoplarda aynı anda iki kişinin bakabileceği tertibatlar bulunmaktadır. 

Aydınlatma Kısmı 
Aydınlatma bölümü, lam üzerine konan objeyi aydınlatmak için ışık kaynağı, bu ışığı obje üzerine doğru yansıtan veya yönelten ayna ve ışığı obje üzerinde toplayan kondansatörden oluşur. 

Işık kaynağı: Mikroskoplarda objeyi aydınlatmak için, genellikle elektrikle çalışan, mikroskobun dışında bulunan veya mikroskobun içine monte edilen ışık kaynakları kullanılmaktadır. Işık kaynağı aydınlatma için gerekli ışığı verir, ayrıca bazı modellerde ışığı ayarlamak için özel diyaframlar bulunur.

Ayna: Mikroskop üzerine monte edilmiş aynalar, ışık kaynağından gelen ışınları kondansatöre ve dolayısıyla obje üzerine yansıtırlar. Bazılarında ayna, mikroskop içinde bulunur. 

Filtre: Kondansatörün altında bulunan özel ve halka şeklindeki yere ışık kaynağından gelen ışınları süzen mavi, yeşil veya mat filtreler konarak iyi görüntü sağlanmaya çalışılır. 

Diyafram: Lambadan gelen ışığın, gereğine göre az veya fazla oranda kondansatöre girmesini sağlamak için kondansatörün altında diyafram bulunur. İmmersiyonla çalışmalarda genellikle diyafram tam açılarak içeri fazla ışık girmesi ve objenin aydınlatılması sağlanır.Buna karşılık, hareket muayenelerinde ise iyi bir kontrast sağlanması için diyafram gereği kadar kapatılır. 

Kondansatör: Bir mikroskopta kondansatörün esas görevi ışığı obje üzerinde toplamak ve yeterince aydınlatmaktır. Genellikle iki mercekten oluşan kondansatörler, bir düğme ile aşağı yukarı inerçıkar ve ışığın iyi odaklanmasını sağlar. 

Mikroskobun Büyütme Gücü 
Mikroskobun büyütme gücü objektifin fokal uzunluğu, okülerin büyütme gücü ve optik tüp uzunluğuna bağlıdır. Objektifin büyütmesi aşağıda verilen formül ile hesaplanabilir:
Objektifin büyütme gücü = Tüp uzunluğu / Objektifin fokal uzunluğu
Objektifin fokal uzunluğu 16 mm ve mekanik tüp uzunluğu 160 mm ise, objektifin büyütmesi = (160) / (16) = 10 olur. Objektifin fokal uzunluğu 4 ise, 160 /4 = 40’tır. Objektifin fokal uzunluğu 2 ise, 160/2 = 80 'dir. Okülerin büyütmesi, genellikle üzerinde yazılmıştır (5x, 7x, l0x, 12x, 15x, 20x). 
Mikroskop büyütme gücü = Okülerin büyütme gücü x Objektifin büyütme gücü 
Örneğin oküler 5x, objektif 40x olan bir mikroskobun büyütmesi = 5 X 40 = 200 olur. 

Mikroskop Kullanımında Dikkat Edilecek Noktalar
  • Mikroskop kullanırken dikkat edilmesi gereken kurallar aşağıda açıklanmıştır. 
  • Mikroskop bir elle altından diğer elle kolundan sıkıca tutularak daima iki elle taşınmalıdır. 
  • Mikroskobun konulduğu masanın sağlam, sallantısız, oturulacak taburenin ya da sandalyenin mikroskoba rahat ve yorulmadan bakmayı sağlayabilecek biçimde yüksekliği ayarlanabilen nitelikte olması gerekir. 
  • Mikroskop masanın kenarına fazla yakın konmamalı ve masanın üzerindeki gereksiz şeyler önceden kaldırılmalıdır. 
  • Mikroskobun kablolarının altta kalıp ezilmemesine dikkat edilmelidir. 
  • Mikroskop kullanılmadığı durumlarda özel kılıfı veya kutusu içinde muhafaza edilmelidir. 
  • Mikroskop yumuşak dokulu, kalıntı bırakmayan, temiz bir bezle her kullanımdan sonra temizlenmelidir.
  • Çalışma bitiminde mikroskop küçük objektife ayarlı şekilde bırakılmalıdır. 
  • Objektif ve okülerler gereksiz yere kesinlikle yerlerinden çıkarılmamalıdır. 
  • Mikroskopların merceklerine elle dokunulmamalıdır. 
Mikroskobun Temizliği ve Bakımı 
Bir mikroskoptan iyi bir görüntü elde edilmesi büyük oranda mikroskobun bakımı, temizliği ve ayarlanması ile ilgilidir. Bu nedenle mikroskobun temizlik ve bakımına önem göstermek gerekir. Diğer bir ifade ile hem iyi görüntü elde etmek hem de mikroskobun ömrünü uzatmak için mikroskopların kullanılmadan önce ve kullanıldıktan sonra çok dikkatli bir şekilde temizlenmesi gerekir.

Preparat incelemelerinden sonra başta immersiyon objektifi olmak üzere mikroskobun herhangi bir yerinde immersiyon yağ bulaşığı bırakılmamalıdır. İmmersiyon yağı kalıntılarını temizlemek için çok az miktarda temizleme solüsyonu ile nemlendirilmiş yumuşak dokulu, kalıntı bırakmayan, temiz bir bez (tülbent, mercek temizleme bezi veya kâğıdı) kullanılır. Temizleme solüsyonu olarak 7 kısım eter, 3 kısım ethanol karışımı kullanılır. Bu karışım yoksa ksilol kullanılabilir. Optik kısım alkol, pamuk, sert dokulu bezlerle silinmemelidir. Objektif ksilol ile fazla ıslatılmamalı ve mikroskobun zarar görmemesi açısından bu temizleme yoluna fazla başvurulmamalıdır. 

Mikroskoptaki objektiflerin en büyük düşmanı toz, nem ve dikkatsiz kullanımdır. Mikroskopların mercekleri tozlu, nemli ve yüksek sıcaklıkta bırakıldığında kısa sürede bozulur ve özelliğini kaybeder. Mikroskop, asla güneşte veya sıcakta bırakılmamalıdır. Günlük çalışma bittikten ve mikroskobun temizliği tamamlandıktan sonra mikroskobun örtüsü örtülmeli veya kabına yerleştirilerek muhafaza edilmelidir.
Mikroskoptaki lekelerin okülerde mi yoksa objektifte mi olduğunu anlamak için okülerleri kendi ekseni etrafında döndürmek yeterlidir. Şayet leke okülerde ise, okülerin hareketi ile beraber leke de yer değiştirir. Okülerin hareketi ile yer değiştirmeyen lekeler ise objektifte demektir.



INSTAGRAM